Φεστιβάλ Καννών 2012: Κριτική Cosmopolis

65o Φεστιβάλ Καννών: Συναρπάζει το 'Cosmopolis'

Φεστιβάλ | 25 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ βρίσκει ξανά τον παλιό καλό εαυτό του. Με το “Cosmopolis” κλείνει εδώ στις Κάννες μια άτυπη τριλογία αμερικανικών ταινιών του διαγωνιστικού τμήματος, που έχουν ως φόντο τις ταυτόσημες κοινές πορείες της ατομικής ηθικής, του σύγχρονου κόσμου και της κρίσης του καπιταλιστικού οικοδομήματος.

Αν ο Άντριου Ντομινίκ με το “Killing them Softly” και ο Βάλτερ Σαλες με το “Στο Δρόμο” προκάλεσαν μια σύγχυση για τον επιδιωκόμενο στόχο τους, ο Κρόνενμπεργκ πετυχαίνει να τον θίξει με ευκρίνεια και σαφήνεια. Πιάνει ξανά το νήμα της προσωπικής πτώσης και της κοσμογονικής αποσύνθεσης αλλά αυτή τη φορά τις τοποθετεί πιο έντονα από ποτέ μέσα στο κυρίαρχο καπιταλιστικό πλαίσιο, το οποίο σφυροκοπεί ανελέητα. Οι μεταλλάξεις του ανθρώπου, ο φόβος και η οργή του είναι αποτελέσματα ενός σύγχρονου τρόπου ζωής, άδικου και μελλοντικά καταδικασμένου.

Ο Κρόνενμπεργκ μέσα από τον κεντρικό του ήρωα μετασχηματίζει τις ανθρώπινες αδυναμίες (πχ αρρωστοφοβία) τις οποίες ερμηνεύει ως την παθογένεια του ιδεολογικού συστήματος. Μπορεί να χαρακτηριστεί σύμπτωση το γεγονός πως η ιστορία έχει κάποιες ομοιότητες με το “Holy Motors” του Λεό Καράξ που προβλήθηκε πριν δυο μέρες. Μόνο όμως στο γεγονός πως και δύο έχουν ως πυρήνα των ιστοριών τους έναν άντρα που ζει ουσιαστικά μέσα σε μια λιμουζίνα.

Ο ήρωας του Κρόνενμπεργκ, τον οποίο ερμηνεύει επιτυχημένα ο Ρόμπερτ Πάτινσον, έχει όλες τις ευκολίες που μπορεί ο ανθρώπινος νους να φανταστεί. Η λιμουζίνα είναι εξοπλισμένη με τεχνολογία που συναρπάζει. Εκεί μέσα κλείνει τις δουλειές του, εκεί κάνει τις ιατρικές του εξετάσεις, μέσα εκεί θα υποδεχθεί τις ερωμένες του. Μηχανικό σεξ χωρίς ο ίδιος να κουνηθεί από το κάθισμα του.

Αλλά ταυτόχρονά γνωρίζει ότι όλα αυτά είναι πρόσκαιρα, επιφανειακά. Η τεχνολογία και το χρήμα, η κοινωνική ανισότητα που όλο και αυξάνει, θα φέρει τη βία και την αναρχία. Ο ήρωας του συνειδητά αποσύρεται στο μοναχικό κλειστοφοβικό χώρο της λιμουζίνας, άλλωστε διαθέτει την αυτογνωσία του τι συμβαίνει στον περίγυρο του, αλλά η κατακερματισμένη του προσωπικότητα ως αποτέλεσμα μιας ζωής που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να ελέγξει, τον κάνει δυστυχή και εσωτερικά απελπισμένο.

Ο “Spider” του 2002 ξανά στο προσκήνιο, εδώ πιο ακραίος, και πιο ξεκάθαρος. Ίσως κατηγορηθεί και πάλι ο Καναδός σκηνοθέτης ότι μένει μόνο σε μια πολιτική θεώρηση των πραγμάτων, αγνοώντας την κινηματογραφική αισθητική. Το “Cosmopolis” διαθέτει και αισθητική αξία, σίγουρα σκαλοπάτια πιο πάνω από την πρόσφατη “Επικίνδυνη Μέθοδο”.

Είναι δεδομένο πως θα διχάσει τους πάντες. Πιστεύω τελικά όμως πως θα εκτιμηθεί από κοινό και κριτικούς το επόμενο διάστημα, ίσως φτάσει να διεκδικεί και σημαντικά βραβεία. Δεν είναι το έργο που προκαλεί τον ενθουσιασμό μας, δεν είναι ούτε η καλύτερη ταινία που είδαμε στο 65ο Φεστιβάλ Καννών. Συγκαταλέγεται όμως στην καλύτερη πεντάδα.

Βαθμολογία: 3.5/ 5

Φεστιβάλ Καννών 2012: 6η μέρα

65o Φεστιβάλ Καννών: Μέρα Έκτη

Φεστιβάλ | 22 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Με τον Κεν Λόουτς να βρίσκεται σε κέφια και να καταπιάνεται για πολλοστή φορά με λαϊκούς ήρωες της διπλανής πόρτας που βιώνουν δύσκολες καταστάσεις συνεχίστηκε η έκτη μέρα του 65ου Φεστιβάλ Καννών. Είχε προηγηθεί ο 89χρονος Αλέν Ρενέ με το "Ακόμα δεν έχετε δει τίποτα!".

Στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα, δύο σκληρές κοινωνικές ταινίες από τη Λατινική Αμερική κλέβουν την παράσταση.

Eπίσημο Διαγωνιστικό

The Angels' Share (Μ. Βρετανία)

Στο "The Angel's Share", ο Λόουτς ακολουθεί με την κάμερα του έναν νεαρό Σκωτσέζο που δεν έχει εργαστεί ποτέ του, αλλά μπλέκεται σε καβγάδες, έχει κάνει και φυλακή, ταυτόχρονα αναλογίζεται και την μετέπειτα ζωή του, την γυναίκα και το νεογέννητο παιδί του. Ψάχνει τρόπο να αλλάξει ρότα στη ζωή του. Ένα τυχαίο περιστατικό τον οδηγεί σε γευστικές δοκιμές ουίσκι κσι εκεί ανακαλύπτει ότι έχει ταλέντο. Αλλά ο μοναδικός τρόπος για να επιτύχει τον σκοπό του δεν είναι άλλος από μια πράξη που ξεπερνά την νομιμότητα. Κλέβει με την βοήθεια τεσσάρων συνοδοιπόρων του ουίσκι συλλεκτικό μεγάλης αξίας. Στόχος του είναι να το πουλήσει με αντάλλαγμα λίγα χρήματα και μόνιμη δουλειά.

Ο 75χρονος Λόουτς είναι συνεπής σε ό,τι έχει δηλώσει, εξακολουθεί την εντονότερη ενασχόληση του με τις περιπέτειες των αντιηρώων της κοινωνίας, ενω επηρεασμένος ακόμη περισσότερο τα τελευταία χρόνια από τον ιταλικό κινηματογράφο του ‘40 και ‘50 δεν αφήνει ούτε λεπτό τον νεαρό ήρωα του. Δεν θυμάμαι αν υπάρχει έστω και μία σκηνή χωρίς τον Ρόμπι. Η ταινία του έχει στιγμές ασυγκράτητου γέλιου, ορίζει έξοχα το τι εστί κοινωνικός ρεαλισμός και δίνει παράλληλα μια εικόνα σύγχρονης ζωής βίαιης, που δεν χαρίζει κάστανα, έτοιμης να συντρίψει τον αδύναμο και να μην αφήσει περιθώριο επανόρθωσης των λαθών με μια δεύτερη ευκαιρία.

Το σενάριο ανήκει στον επί δεκαπέντε χρόνια συνεργάτη του Λόουτς, Πολ Λάβερτι (πρώτη τους ταινία το "Τραγούδι της Κάρλα" το 1996).

Μην περιμένετε κάποιο αριστούργημα. Δεν είναι. Καμιά φορά όμως, όπως τώρα, δεν χρειάζεται να δούμε την απόλυτη ταινία για να αναγνωρίσουμε την αξία της. Το "The Angel's Share" είναι εύστοχο, γρήγορο, διασκεδαστικό, και πιστεύω θα αρέσει στους περισσότερους.

Ένα Κάποιο Βλέμμα

Λευκός Ελέφαντας (Αργεντινή)

Εικόνες σκληρές και δυστυχώς σύγχρονες, που προκαλούν θυμό και εκνευρισμό για το γεγονός ότι δεν έχει αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή των φτωχών και εξαθλιωμένων στις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Ο "Λευκός Ελέφαντας" ασχολείται ρεαλιστικά με την καθημερινότητα δύο ιερέων, του Τζουλιάν και του Νίκολας, και μιας κοινωνικής λειτουργού (την οποία ερμηνεύει η Μαρτίνα Γκούσμαν), σε μια παραγκούπολη έξω από το Μπουένος Άιρες.

Εκεί όπου όλοι παίζουν τη ζωή τους κορόνα γράμματα. Έχουν να αντιμετωπίσουν επικίνδυνες καταστάσεις, για να υπερασπιστούν το αυτονόητο. Την ανθρώπινη ύπαρξη. Ο 41χρονος Πάμπλο Τραπέρο σκύβει και προσεγγίζει με ιδιαίτερη σαφήνεια πραγματικές καθημερινές ιστορίες, αποκομμένες από το προβεβλημένο κομμάτι της Αργεντινής. Η εγκληματικότητα, οι ασθένειες, η φτώχεια και η ανυπαρξία του κράτους δικαίου μπαίνουν στο στόχαστρο του. Ο παραλογισμός σε όλο του το μεγαλείο όταν ανυψώνονται τεράστια κτίρια μέσα σε γειτονιές με ανεπίλυτα κοινωνικά ζητήματα. Θα μπορούσε ο Τραπέρο να το προσέγγιζε και σαν ντοκιμαντέρ. Η ταινία θα προβληθεί σύντομα και στη χώρα μας.

After Lucia (Μεξικό)

Ένα φιλμ που χρήζει ιδιαίτερης αναφοράς και ίσως ό,τι καλύτερο έχουμε δει σ’ αυτή την κατηγορία. Έρχεται από το Μεξικό και τον νεαρό σκηνοθέτη Μισέλ Φράνκο.

Μια μαθήτρια υπόκειται σωματικό και ψυχικό βασανισμό από τους συμμαθητές της, όταν κυκλοφορεί ένα βίντεο τη στιγμή της σεξουαλικής συνεύρεσής της με έναν συνομήλικο της. Είναι υποχρεωμένη να απολογηθεί, να χλευαστεί και τελικά να απομονωθεί από τον κοινωνικό περίγυρο. Κάτι παρόμοιο είχαμε δει στις ελληνικές αίθουσες πριν μερικές βδομάδες στο ανάλαφρο νορβγηγικό "Άναψέ με".

Εδώ, δεν υπάρχει διάθεση για αστεϊσμούς. Το κορίτσι δεν αντιδρά. Αντίθετα, από φόβο γίνεται πειθήνιο όργανο της ίδιας της κοινωνίας. Εξαιρετικοί οι συμβολισμοί του σκηνοθέτη για την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων που χαίρονται με τη δυστυχία του άλλου, με την αίσθηση της υπεροχής έναντι της υποταγής. Κάτι μου λέει πως όλο και κάποιο βραβείο θα μαζέψει η ταινία του Φράνκο. Θα επανέλθω σύντομα με εκτενή κριτική.

Φεστιβάλ Καννών 2012: Αγάπη Χάνεκε

65o Φεστιβάλ Καννών: Μέρα Πέμπτη

Φεστιβάλ | 21 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Οι Γάλλοι διοργανωτές για μια ακόμη φορά πιάστηκαν ανέτοιμοι να διαχειριστούν την βροχόπτωση του τελευταίου 24ώρου, με αποτέλεσμα την πολύωρη ταλαιπωρία κοινού και δημοσιογράφων. Η έναρξη της επίσημης προβολής της ταινίας του Μίκαελ Χάνεκε “Αγάπη” είχε αρκετή καθυστέρηση, όπως και το “Like someone in love” του Ιρανού Αμπάς Κιαροστάμι για το οποίο θα αναφερθούμε με κριτική μας σύντομα.

Eπίσημο Διαγωνιστικό

Αγάπη (Αυστρία, Γαλλία)

Ο Χάνεκε, τρία χρόνια μετά τη “Λευκή Κορδέλα” που του χάρισε τον Χρυσό Φοίνικα των Καννών, αποδομεί την έννοια της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης σε μια ιστορία ακραία φιλοσοφική και ταυτόχρονα ρεαλιστική αλλά και απαισιόδοξη για τη γήρανση, τον θάνατο και το νόημα της πραγματικής αγάπης.

Σε ένα αστικό παριζιάνικο σπίτι γεμάτο βιβλία, η ευτυχισμένη καθημερινότητα του Τζορτζ και της Άνν θα ανατραπεί όταν η τελευταία (συνταξιούχος καθηγήτρια μουσικής) θα υποστεί μια σειρά από εγκεφαλικά επεισόδια που παραλύουν το ένα της χέρι. Ο Τζορτζ είχε υποσχεθεί στη γυναίκα του πως πότε δεν θα την άφηνε σε ίδρυμα ή σε νοσοκομείο. Βρίσκεται όμως αντιμέτωπος με μια κατάσταση πρωτόγνωρη, δύσκολη και οδυνηρή, όπου ο φόβος και η απόγνωση δοκιμάζουν τις αντοχές του.

Η μεγαλοφυΐα του Αυστριακού δημιουργού να απογυμνώσει σταδιακά το σώμα και την ψυχή της ηρωίδα του, σηματοδοτεί το πέρασμα της σχέσης του ζευγαριού σε ένα άλλο επίπεδο, όπου οι ίσοι καθορισμένοι ρόλοι παύουν να υπάρχουν. Απλουστευμένα, υπάρχει ο ένας που προσφέρει και ο άλλος που υποφέρει. Ο Χάνεκε, όπως πράττει σχεδόν σε όλη του τη φιλμογραφία, δίνει νόημα κι εδώ απόλυτα υπαρξιακό και ακολουθεί τα βήματα του Στρίντμπεργκ σε μια παραλλαγή του έργου “Ο Χορός του Θανάτου”.

Ο παραλογισμός δίνει μάχη να σπάσει τις αντιστάσεις και να συντρίψει τα συναισθήματα. Με τα ιδιαίτερα κοντινά πλάνα του, ο Χάνεκε θέλει και καταφέρνει επιτυχώς να προσδώσει τον φόβο των δύο ηρώων απέναντι σε αυτό που έρχεται, ο καθένας αντιμετωπίζοντας τον με διαφορετικό τρόπο. Υπάρχουν και οι πιο ανάλαφρες στιγμές που σπάνε την δραματική κατάσταση, θυμίζοντάς μας τον Βρετανό σκηνοθέτη Μάικ Λι στο πρόσφατο “Μια χρονιά Ακόμα”.

Καθηλωτικές και συγκλονιστικές οι ερμηνείες των Γάλλων ηθοποιών Ζαν Λουί Τρεντινιάν και Εμανουέλ Ριβά, που δεν θα μας εξέπλητταν οι βραβεύσεις τους το Σάββατο το βράδυ.

Ειδικές Προβολές

Les Invisibles (Γαλλία)

Ο ιδιαίτερος δημιουργός Σεμπάστιεν Λίφσιτζ στο δίωρο του ντοκιμαντέρ, επιλέγει ομοφυλόφιλους άντρες και γυναίκες που γεννήθηκαν την περίοδο του Μεσοπολέμου και εξηγούν μπροστά στο φακό όλα τα στάδια της ζωής τους. Τους φόβους τους, τις επιθυμίες τους, την αίσθηση της ελευθερίας όταν είσαι ο εαυτός σου χωρίς ταμπού και ενοχές.

Οι συνεντευξιαζόμενοι μιλούν μπροστά στο φακό χωρίς την εμφανή παρουσία του συνεντευκτή. Ένας γκέι βοσκός, ένα ζευγάρι αντρών άνω των 80, ένα ακόμα κοντά στα 60 και δύο γυναίκες ακτιβίστριες. Δεν έχουν να κρύψουν τίποτα, αντίθετα μέσα από την πηγαία τους αισιοδοξία μεταφέρουν στις νεότερες γενιές το μήνυμα της σεξουαλικής απελευθέρωσης

Φεστιβάλ Καννών 2012: The Hunt

65o Φεστιβάλ Καννών: Μέρα Τέταρτη

Φεστιβάλ | 20 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Κυνήγι μαγισσών χολιγουντιανών προδιαγραφών από τον Τόμας Βίντερμπεργκ θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της τετάρτης ημέρας του 65ου Φεστιβάλ Καννών, μια και η νέα ταινία του Δανού σκηνοθέτη (και μόνιμου θαμώνα του γαλλικού φεστιβάλ) μονοπώλησε το ενδιαφέρον δημοσιογράφων, επαγγελματιών και κοινού.

Επίσημο Διαγωνιστικό

The Hunt (Δανία)

Μια πληροφορία που διαδίδεται σαν αστραπή, μια κατηγορία που δυσκολεύεσαι να αποδείξεις ότι δεν είναι αλήθεια. Ο Δανός σκηνοθέτης μετά από ένα μεγάλο διάλειμμα αντιφατικών κινηματογραφικών αναζητήσεων, βρίσκεται ξανά στο δρόμο του βίαιου ρεαλισμού (όπως επίσης έπραξε το 2010 με το “Submarino”), θέτει ξανά ηθικά ζητήματα και ξεγλιστράει επιτυχώς από τις παγίδες του κλασσικού μελοδράματος.

Το “The Hunt” διαθέτει μερικά από τα χαρακτηριστικά που μας έκαναν να αγαπήσουμε την “Οικογενειακή Γιορτή” δεκατέσσερα χρόνια πίσω. Και δεν αναφερόμαστε σ’ αυτό καθ’ αυτό το Δόγμα ‘95. Είναι κάτι διαφορετικό. Είναι η αίσθηση της ανήσυχης ηρεμίας πριν την καταιγίδα. Της συνεύρεσης με φίλους σε ένα τραπέζι, όταν μια σπίθα είναι αρκετή να προκαλέσει την έκρηξη.

Εν προκειμένω αυτή η σπίθα μετατρέπεται σε φωτιά όταν από το στόμα ενός μικρού κοριτσιού, της Κλάρα, υπονοείται ότι ο κολλητός φίλος του πατέρα της, την κακοποιούσε σεξουαλικά. Μετά την Κλάρα ακολουθούν τουλάχιστον δύο παιδιά ακόμα που ισχυρίζονται το ίδιο. Ο Λούκας (Μαντς Μίκελσεν) αρνείται τα πάντα. Μέχρι εκείνη τη στιγμή έψαχνε την ισορροπία του μετά το πρόσφατο διαζύγιο από τη σύντροφό του. Η ζωή του θα πάρει τραγική τροπή όταν το μικρό χωριό στο οποίο κατοικεί τον θεωρεί ανεπιθύμητο. Η ψυχολογική βία που του ασκείται μετατρέπεται και σε σωματική. Ο Λούκας απομονώνεται στο σπίτι του αλλά ούτε εκεί μπορεί να βρει την ηρεμία που θέλει.

Η κάμερα του Βίντερμπεργκ ακολουθεί βήμα βήμα το κεντρικό πρόσωπο, προδιαθέτοντας μας για ό,τι θα ακολουθήσει. Από τις αρχικές στιγμές χαράς και ευφορίας, στον τρόπο διαχείρισης της κατάστασης που δημιουργείται, μέχρι την κατάπτωση του και την μόνιμη θλίψη του. Ο Δανός σκηνοθέτης παίζει ένα έξυπνο παιχνίδι κρατώντας σε εγρήγορση τον θεατή, που βρίσκεται κυριολεκτικά με κομμένη την ανάσα.

Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ επιπέδου όπου ο ένοχος υπονοείται, αποκαλύπτεται, ή ίσως δεν υπήρξε και ποτέ. Από την άλλη μεριά απομυθοποιεί την παιδική αθωότητα. Η μικρή Κλάρα από ένστικτο και εξυπνάδα δεν λέει καθαρά τι υπέστη. Θα μπορούσε ο θύτης να ήταν ένας επιδειξιμανίας, ένας φετιχιστής, μέχρι βέβαια και παιδεραστής. Ταυτόχρονα μας βάζει σε μια διαδικασία να σκεφτούμε πόσο δύσκολο έως ανέφικτο είναι να αποδειχτεί το αυτονόητο, όταν η κατηγορία προέρχεται από ένα παιδί.

Ο Βίντερμπεργκ δεν αποφεύγει κάποια κλισέ χολιγουντιανού τύπου, αντίθετα όταν του δίνεται η ευκαιρία τα χρησιμοποιεί. Κάποιος ρίχνει μια πέτρα και σπάει το τζάμι της κουζίνας, αλλά δεν βρίσκει τον επιθυμητό στόχο. Ο Λούκας ανοίγει την εξώπορτα να βρει τον υπαίτιο και βλέπει τον σκύλο του να κείτεται νεκρός. Προειδοποίηση; Σκηνή πανομοιότυπη με εκείνη στο δικαστικό δράμα “Ετυμηγορία” του Τζόελ Σουμάχερ το 1996.

Εξαιρετικός για ακόμα μια φορά και ιδανικός για τον συγκεκριμένο ρόλο ο βραβευμένος ηθοποιός Μαντς Μίκελσεν.

Φεστιβάλ Καννών 2012: 1η μέρα

65o Φεστιβάλ Καννών: Μέρα Πρώτη

Φεστιβάλ | 17 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Με το έργο “Moonrise Kingdom” του Γουες Άντερσον ξεκίνησε το 65o Φεστιβάλ Κινηματογράφου, εδώ στις Κάννες, με την πρώτη μέρα να περιλαμβάνει άλλες τρεις ταινίες: Δύο ντοκιμαντέρ για το έργο και τη ζωή των Γούντι Άλεν και Ρομάν Πολάνσκι και το αιγυπτιακό “After the battle” του διαγωνιστικού τμήματος. Κατά γενική ομολογία η πρώτη μέρα δεν μπορεί να συγκριθεί με το περσινό δυνατό άνοιγμα, κυρίως δε με το “Μεσάνυχτα στο Παρίσι” του Γούντι Άλεν.

Επίσημο Διαγωνιστικό

Moonrise Kingdom (Η.Π.Α)

Ο Γουες Άντερσον θίγει ακροθιγώς δύο παράλληλους κόσμους. Την αθωότητα των εφήβων και την σκληρότητα των ενηλίκων, με το ρητό “αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα” να παίρνει σάρκα και οστά στην περίπτωση αυτή. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους βρίσκουμε τους Μπρους Γουίλις, Έντουαρντ Νόρτον, Μπιλ Μάρεϊ, Τίλντα Σουίντον, Φράνσις ΜακΝτόρμαντ κ.ά.

Κατά τη δεκαετία του 1960 ο νεαρός Σαμ, ένα υιοθετημένο αγόρι, αποφασίζει να δραπετεύσει από την κατασκήνωση προσκόπων στην οποία συμμετέχει και να εξαφανιστεί στις απόκρυφες παραλίες της περιοχής με την 12χρονη Σούζι. Ο εφηβικός τους έρωτας θα περάσει μέσα από εμπόδια, όταν ξεκινούν οι πάντες έναν αγώνα μέχρι να τους βρουν και να τους κρατήσουν μακριά. Ο Σαμ έχασε τους γονείς του, η οικογένεια που τον υιοθέτησε δεν τον θέλει πια. Η Σούζι ζει σε μια περίεργη κατάσταση μέσα στο σπίτι, με τους γονείς της πλήρως αποξενωμένους.

Ο Άντερσον, όπως δήλωσε και στη συνέντευξη τύπου, στόχευσε να προβάλει την απλόχερη και ανιδιοτελή αγάπη δύο νέων παιδιών, όταν ο κόσμος στον οποίο ζουν είναι γεμάτος συμβιβασμούς και υποχωρήσεις. Ίσως ο 43χρονος δημιουργός αυτό που ήθελε να πετύχει ως ένα βαθμό να το χει καταφέρει, δεν είμαι και τόσο σίγουρος από την άλλη μεριά πως το έργο αυτό ενδείκνυται για ν’ ανοίξει ένα τόσο σπουδαίο φεστιβάλ και ιδίως να βρίσκεται στο διαγωνιστικό του τμήμα.

Βέβαια κατά το παρελθόν έχουμε δει πολύ χειρότερα έργα. Είναι και θέμα αισθητικής του καθενός. Ο Άντερσον έχει ένα δικό του τρόπο να παρουσιάζει το χιλιοειπωμένο ζήτημα της αμερικάνικης μικροαστικής οικογένειας με τα προβλήματα της. Αυτό κάνει και τώρα, με μια όμως απλούστευση των πάντων. Η ευαίσθητη παραμυθένια απεικόνιση, συνάμα και ολίγον αφελής σε αυτή την εκδοχή, θα βρει σίγουρα τους θαυμαστές της. Θα έχουμε τη δυνατότητα να αναφέρουμε περισσότερα για το έργο όταν βγει στις ελληνικές αίθουσες.

After the battle (Αίγυπτος)

Πρωτότυπη και ιδιαίτερη ανθρώπινη ιστορία που διαδραματίζεται στην Αίγυπτο κατά τα πρόσφατα γεγονότα της Πλατείας Ταχίρ που οδήγησαν στην επανάσταση εναντίον του καθεστώτος Μουμπάρακ.

Ένας επαγγελματίας ιππέας και πατέρας δύο αγοριών χλευάζεται από την ομήγυρη και προπηλακίζεται όταν τον θεωρούν ότι πρόσκειται στην πολιτική και στρατιωτική δικτατορία του παρελθόντος. Μια νεαρή ακτιβίστρια τον ερωτεύεται. Ένας έρωτας καταδικασμένος από τις παραδοσιακές αντιλήψεις που επικρατούν αλλά και από τους δισταγμούς του ίδιου του πρωταγωνιστή.

Ο Αιγύπτιος σκηνοθέτης Γιούσρι Νασράλλα δεν μένει πάνω σε μια ερωτική ιστορία, αλλά θέτει βασικά ζητήματα για την αιγυπτιακή κοινωνία και τον θεσμό της οικογένειας. Ταυτόχρονα γίνεται ο πρώτος σκηνοθέτης που τολμά να απομυθοποιήσει την πρόσφατη επανάσταση και αφήνει μια πικρή γεύση για τις πρόσφατες εξελίξεις, και αν τελικά ο εκδημοκρατισμός επετεύχθη ή αν ο αέρας της αλλαγής δεν είναι τίποτα άλλο από μια άλλου τύπου δικτατορία.

Από την άλλη μεριά το έργο ξεπερνά τις 2 ώρες, γίνεται κουραστικό και επαναλαμβανόμενο καθηλώνοντας το και στερώντας του την κινηματογραφική απογείωση.

Ειδικές Προβολές

Roman Polanski: A Film Memoir (Μ. Βρετανία)

Ίσως να μην είμαι και ο πιο αντικειμενικός κριτής όταν υπάρχει αναφορά στον Ρομάν Πολάνσκι. Δηλώνω θαυμαστής του και το ντοκιμαντέρ αυτό ομολογώ πως με έπιασε αδιάβαστο σε επιμέρους και λιγότερα εκτεθειμένα στο φως στοιχεία της ζωής του. Δεν είναι ακριβώς ντοκιμαντέρ, αλλά συνέντευξη που του πήρε ο αδερφικός του φίλος Άντριου Μπρόνσπεργκ όταν ο Πολάνσκι βρισκόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό στο Γκστάαντ της Ελβετίας μετά το δικαστικό ένταλμα για σεξουαλική παρενόχληση σε ανήλικη, στις Η.Π.Α. 34 χρόνια πριν.

Ο Πολάνσκι εμφανώς απογοητευμένος αλλά με το χιούμορ να μην τον αφήνει, αναφέρεται μεταξύ πολλών άλλων και στο συγκεκριμένο περιστατικό, παραδεχόμενος την πράξη του ήδη από την δεκαετία του 70, αλλά φαίνεται να μην μπορεί να καταλάβει πως επανήλθε αυτή η ιστορία στο προσκήνιο αρκετά χρόνια μετά. Ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ Λορέν Μπουζερό βάζει σφήνες και με διάφορες συνεντεύξεις της ανήλικης κοπέλας που τώρα είναι παντρεμένη με παιδιά, λέγοντας χαρακτηριστικά πως η ανακίνηση ξανά αυτής της υπόθεσης δεν έχει κάτι άλλο να προσφέρει αντίθετα είναι ένα άσκοπο “βασανιστήριο” της ίδιας και της οικογένειας της.

Ο εβραϊκής καταγωγής Πολάνσκι γεννήθηκε στο Παρίσι, αλλά έζησε στην Πολωνία την εποχή της γερμανικής κατοχής. Οι αναμνήσεις του επανέρχονται, όπως επίσης και οι θλιβερές στιγμές του, όταν η μητέρα του μεταφερόταν στο Άουσβιτς. Μέσα στα 90 λεπτά βλέπουμε πολλές σκηνές των επιτυχημένων του έργων, “Μαχαίρι στο Νερό”, “Το Μωρό της Ρόζμαρι”, “Αποστροφή”, “Τσάινατάουν”, ο φακός όμως εστιάζει συχνά στο πιο προσωπικό έργο και αγαπημένο του, στον “Πιανίστα”, με τον παραλληλισμό στα γεγονότα του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου να τον στιγματίζουν περισσότερο απ’ ότι η φυλάκιση και η δικαστική περιπέτεια.

Το σοκ της δολοφονίας της δεύτερης συζύγου του Σάρον Τέιτ, η γνωριμία με την Εμανουέλα και τα παιδιά που απέκτησε μαζί της, είναι σημαντικοί σταθμοί της προσωπικής ζωής ενός μεγάλου δημιουργού.

Κριτική Ταινίας: O Έρωτας του Φεγγαριού (2012)

Κριτική SevenArt:

Από το πρώτο καρέ γίνεται αντιληπτό το προσωπικό στυλ του δημιουργού, που τον χαρακτηρίζει σχεδόν σε όλες του τις ταινίες. Ένθερμος θιασώτης ενός ιδιότυπου ρομαντισμού, ο Άντερσον φτιάχνει για πολλοστή φορά στερεότυπες εικόνες του ίδιου φανταστικού σύμπαντος, όπως στον “Αρχάριο” του 1998 και στην “Οικογένεια Τενενμπάουμ” τρία χρόνια αργότερα.

Ακολουθεί σχεδόν μόνιμα μια ιδιαίτερη –εντελώς δική του- τεχνοτροπία παραμυθένιας ατμόσφαιρας, πράγματι οπτικά άρτιας. Όσον αφορά την πλοκή, στηρίζεται σε ιστορίες εφήβων (ιδίως αγοριών) με αυξημένη ευφυΐα, που μπλοκάρουν εξαιτίας της οικογενειακής αδιαφορίας και της έλλειψης γονικής στοργής. Καταλήγει πάντα στο ίδιο συμπέρασμα ό,τι τα παιδιά διαθέτουν επίκτητο χάρισμα να σκέφτονται και να πράττουν πιο ώριμα από τους ενήλικες, γιατί ο αξιακός τους κόσμος δεν έχει προλάβει να αλλοιωθεί από τον ηθικό αυτουργό αυτή της αλλοίωσης, δηλαδή την κοινωνία.

Ο 43χρονος ταλαντούχος Γουές Άντερσον προσεγγίζει και το “Moonrise Kingdom” με τον ίδιο τρόπο, περιορίζοντας έτσι την διερεύνηση νέων θεματικών. Το τελικό αποτέλεσμα σίγουρα δεν είναι απογοητευτικό αλλά ούτε και τόσο εντυπωσιακό, όπως παρουσιάστηκε από μεγάλη μερίδα κριτικών στην πρεμιέρα της ταινίας στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών.

Βρισκόμαστε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν ο 12χρονος Σαμ (Τζάρεντ Γκίλμαν) δραπετεύει από την κατασκήνωση προσκόπων και εξαφανίζεται στα δάση και στις απόκρυφες παραλίες της περιοχής μαζί με τη συνομήλικη του Σούζι (Κάρα Χέιγουαρντ). Τα δύο παιδιά έρχονται κοντά μέσα από τις ιδιάζουσες οικογενειακές συνθήκες που τους στιγματίζουν. Ο Σαμ έχασε τους γονείς του και η οικογένεια που τον υιοθέτησε δεν τον θέλει πια. Η Σούζι βιώνει μια περίεργη κατάσταση μέσα στο σπίτι, με την μητέρα της (Φράνσις ΜακΝτόρμαντ) να συνάπτει σχέση με τον αστυνομικό της περιοχής (Μπρους Γουίλις) και τον πατέρα της (Μπιλ Μάρει) πλήρως αποξενωμένο από το παιδί και την σύντροφο του. Ο εφηβικός τους έρωτας θα περάσει μέσα από εμπόδια, όταν ξεκινούν οι πάντες έναν αγώνα μέχρι να τους βρουν και να τους κρατήσουν μακριά.

Ο Άντερσον χτυπά αρχικά στο δυνατό του σημείο. Στέκεται στη λεπτομέρεια, ψειρίζει το κάθε πλάνο με τα ειδικά πολύχρωμα ψηφιακά εφέ και την ταυτόχρονη ροπή προς τη διαρκή κίνηση της κάμερας και των ηρώων. Υπάρχουν στιγμές που η επιβλητική κλασσική μουσική διακόπτει το λόγο και συνδέεται αρμονικά με την εικόνα και την πλοκή. Αλλά κάπου στο 45λεπτό, όταν εντοπιστούν πια τα δύο παιδιά, ο σκηνοθέτης φαίνεται να εγκλωβίζεται, να χάνει την έμπνευση του και να προσγειώνεται ανώμαλα στο δεύτερο και κυρίως στο τρίτο μέρος του έργου.

Υπερβολικά κοντινά πλάνα στους πρωταγωνιστές, αδέξιες εμβόλιμες υπερφίαλες σκηνές όπως ο εικονικός γάμος του Σαμ και της Σούζι ή η άσκοπη παρουσία της κοινωνικής λειτουργού που ερμηνεύει η Τίλντα Σουίντον, οδηγώντας σε ένα φινάλε κάπως παρωδία. Συμβατικοί οι διάλογοι, δεν συνάδουν με το οπτικό θέαμα που μας προσφέρει ο Άντερσον. Ούτε όμως υπάρχει κάποιο βάθος των συναισθημάτων, κάποια απόχρωση των πέντε πολύπλοκων βασικών χαρακτήρων.

Ταινία που αξίζει να συντροφεύσει κάποια κινηματογραφική σας εξόρμηση αυτούς τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά βλέπω υπερβολικούς τους διθυράμβους όπως αποτυπώνονται στον διεθνή τύπο.

(5/10)Ιάκωβος Γωγάκης

Φεστιβάλ Καννών 2012. Αφιέρωμα

65o Φεστιβάλ Καννών: Το SevenArt στην Κρουαζέτ!

Φεστιβάλ | 16 Μαΐου 2012 | SevenArt.gr

Του Ιάκωβου Γωγάκη(gogakis@sevenart.gr)

Με τα μάτια στραμμένα στις Κάννες ξεκινά απόψε το βράδυ (για εμάς τους δημοσιογράφους σήμερα το πρωί, μια και την ώρα που διαβάζεις αυτές τις γραμμές διεξάγεται η δημοσιογραφική προβολή της φετινής πρεμιέρας “Moonrise Kingdom” του Γουες Άντερσον) το δημοφιλέστερο κινηματογραφικό φεστιβάλ του πλανήτη, που θα διαρκέσει μέχρι τις 27 Μαΐου. Οι διοργανωτές επέλεξαν να τιμήσουν την Μέριλιν Μονρόε 50 χρόνια μετά τον θάνατό της με μια αφίσα-τούρτα γενεθλίων 65 κεριών όσο και το ίδιο το φεστιβάλ.

Αρκετοί έσπευσαν να το χαρακτηρίσουν το πλέον εντυπωσιακό των τελευταίων χρόνων εξαιτίας ενός θεωρητικά δυνατού line up συμμετεχόντων σε όλα τα τμήματα, με παράλληλη παρουσία πλειάδας αστέρων του Χόλυγουντ. Θα φανεί εκ του αποτελέσματος αν ισχύει αυτή η διαπίστωση. Το βέβαιο είναι πως το 65ο Φεστιβάλ Καννών μαστίζεται κι αυτό από την παγκόσμια οικονομική κρίση, όπως ήδη είχαμε αντιληφθεί το 2010 στην πιο υποτονική διοργάνωση των τελευταίων χρόνων.

ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ

Αντιθέτως το περσινό φεστιβάλ με μαζεμένο μεν προϋπολογισμό, επιβεβαίωσε τις μεγάλες μας προσδοκίες. Το “The Αrtist” του Μισέλ Χαζαναβίσιους που μπήκε στο διαγωνιστικό στο παρά ένα, γνώρισε την απόλυτη επιβράβευση σαρώνοντας λίγους μήνες αργότερα τα Όσκαρ. Μέχρι την τελετή της Αμερικανικής Ακαδημίας έφτασε και το “Δέντρο της Ζωής” του Τέρενς Μάλικ, ο νικητής του μεγάλου βραβείου των Καννών. Ο Άκι Καουρισμάκι με το “Λιμάνι της Χάβρης”, ο Ρεφν με το “Drive”, ο Αλμοδόβαρ, οι Νταρντέν, ο Γούντι Άλεν με το “Μεσάνυχτα στο Παρίσι” στις ταινίες εκτός συναγωνισμού, και φυσικά ο Λαρς Φον Τρίερ που κατάφερε να μας “μελαγχολήσει” με το φιλοναζιστικό του παραλήρημα, παρουσίασαν υψηλού επιπέδου ταινίες ανεβάζοντας τον πήχη της διοργάνωσης.

Η ΟΡΓΗ ΤΟΥ ΤΙΕΡΙ ΦΡΕΜΟ

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Τιερί Φρεμό βρέθηκε τον Απρίλιο αντιμέτωπος μ’ ένα συμβάν που δημιούργησε σύγχυση, λίγες μέρες πριν την επίσημη ανακοίνωση των ταινιών που θα διαγωνιστούν για τον φετινό Χρυσό Φοίνικα, όταν και διέρρευσε από τον επίσημο ιστότοπο του φεστιβάλ μια λίστα διαγωνιζομένων σκηνοθετών. Μπορεί να αφαιρέθηκε άμεσα αλλά τα ονόματα και οι ταινίες έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η αντίδραση του Φρεμό ήταν άμεση, προειδοποιώντας τα Μέσα που αναπαρήγαν την είδηση με ποινή αποκλεισμού από το φεστιβάλ. Όπως και να χει ντόρος να γίνεται. Ο Φρεμό και η ομάδα του είδαν περισσότερες από 1700 ταινίες για να επιλέξουν τις 50.

ΑΠΟΥΣΙΕΣ

Μέχρι τελευταία στιγμή περίμεναν τους Πολ Τομας Άντερσον, Γούντι Άλεν, Τέρενς Μάλικ, και Κουέντιν Ταραντίνο να καταθέσουν τις δημιουργίες τους, αλλά προφανώς δεν ήταν έτοιμες και θα τις δούμε κατά πάσα πιθανότητα στο Φεστιβάλ Βενετίας.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Η φετινή χρονιά έχει στο τιμόνι της κριτικής επιτροπής του διαγωνιστικού τμήματος τον Ιταλό Νάνι Μορέτι, σκηνοθέτη της ταινίας που προκάλεσε αντιδράσεις στο Βατικανό “Έχουμε Πάπα”, υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στην περυσινή διοργάνωση και βραβευμένο το 2001 στο φεστιβάλ με το έργο “Το δωμάτιο του γιου μου”. Ο Μορέτι αντικαθιστά τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Μεμψιμοιρίες από τον διεθνή τύπο για το επίπεδο των υπολοίπων μελών της κριτικής επιτροπής υπήρχαν φυσικά, με τα βέλη να στοχεύουν πρωτίστως τον φανατικό σινεφίλ και σχεδιαστή μόδας Ζαν Πολ Γκοτιέ. Οι διάσημοι ηθοποιοί Γιούαν ΜακΓκρέγκορ, Ντάιαν Κρουγκερ, Εμανουέλ Ντεβό, η λιγότερο γνωστή Παλαιστίνια Χιαμ Αμπάς, οι σκηνοθέτες Αλεξάντερ Πέιν, Άντρεα Άρνολντ και o Αϊτινός βραβευμένος σεναριογράφος Ραούλ Πεκ συμπληρώνουν την ομάδα που θα αποφασίσει για τον φετινό Χρυσό Φοίνικα.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Σπουδαία ονόματα του παγκόσμιου κινηματογράφου με ολόφρεσκο υλικό και ταυτόχρονα παλιοί γνώριμοι του Φεστιβάλ Καννών θα βρεθούν στο επίκεντρο της διοργάνωσης.

Ο σκηνοθέτης του “Ο Απίθανος κος Φοξ” επιλέχθηκε για ν’ ανοίξει τη διοργάνωση. Ο Γουες Άντερσον με το έργο “Moonrise Kingdom” διεκδικεί τον Χρυσό Φοίνικα, διαθέτοντας και ένα εντυπωσιακό καστ ηθοποιών: Μπρους Γουίλις, Έντουαρντ Νόρτον, Μπιλ Μάρεϊ, Τίλντα Σουίντον, Φράνσις ΜακΝτόρμαντ…

Ο Ντέιβιντ Κρόνεμπεργκ μετά την ανούσια ψυχολογικής υφής “Επικίνδυνη Μέθοδο”, επιστρέφει με το “Cosmopolis” σ’ ένα, όπως λέγεται, αιχμηρό σχόλιο του σκηνοθέτη για την απληστία και τα δεινά του χρήματος. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Ρομπερτ Πάτινσον ("Twilight").

Τρία χρόνια μετά την “Λευκή Κορδέλα” που του χάρισε μεταξύ άλλων και τον Χρυσό Φοίνικα, ο Αυστριακός Μίκαελ Χάνεκε επιστρέφει με την “Αγάπη”, έργο που διαπραγματεύεται τις διαπροσωπικές σχέσεις ενός ζευγαριού όταν η βασική ηρωίδα (Ιζαμπέλ Iπέρ) βρίσκεται μπροστά στο θάνατο.

Ο Ιρανός πολυβραβευμένος σκηνοθέτης Aμπάς Κιαροστάμι ξαναβρίσκεται για πολλοστή φορά στη γαλλική Ριβιέρα (τελευταία φορά το 2010 με το “Πιστό Αντίγραφο”), με μια συμπαραγωγή Γαλλίας-Ιαπωνίας. Το έργο λέγεται “Like Someone in love”, είναι στην ιαπωνική γλώσσα, και πρόκειται για την ιστορία μιας νεαρής φοιτήτριας που εκπορνεύεται για τα προς το ζην, συνάπτοντας δεσμό μ’ έναν ηλικιωμένο καθηγητή.

Το σκληρό δράμα “Μονάκριβη”, το οποίο έφτασε μέχρι τα Όσκαρ πριν δύο χρόνια, έκανε παγκοσμίως γνωστό τον Λι Ντάνιελς. Ο Αμερικάνος σκηνοθέτης θα παρουσιάσει το “The Paperboy”, με πρωταγωνιστές την Νικόλ Κίντμαν, τον Τζον Κιούζακ και τον Μάθιου ΜακΚόναχι, με τον τελευταίο στο ρόλο ενός δημοσιογράφου που προσλαμβάνεται να διερευνήσει μια υπόθεση ενός καταδικασμένου σε θάνατο βαρυποινίτη.

Στα 90 του χρόνια ο Γάλλος Αλέν Ρενέ βρίσκεται ξανά στις επάλξεις με μια ιστορία για τον έρωτα και τις πανανθρώπινες αξίες, βασισμένη στο έργο του συγγραφέα Αντουάν με τίτλο “Ευρυδίκη”. “Σκουριά και Κόκαλο” λέγεται η νέα ταινία που θα διαγωνιστεί, του επίσης Γάλλου Ζακ Οντιάρ (“Προφήτης”) με πρωταγωνίστρια την Μαριόν Κοτιγιάρ.

Ο Δανός Τόμας Βίντερμεργκ με το “The Hunt”, ο εξαίρετος Βρετανός Κεν Λόουτς με το “The Angel's share”, είναι μεταξύ των υπόλοιπων σπουδαίων συμμετεχόντων. Αξίζει ν’ αναφέρουμε και τη συμμετοχή του Μπραντ Πιτ ως πρωταγωνιστή και παραγωγού στη γκαγκστερική μαύρη κωμωδία “Killing Them Softly”. Ο διάσημος ηθοποιός συνεργάζεται με τον Νεοζηλανδό σκηνοθέτη Άντριου Ντομινίκ για δεύτερη φορά έπειτα από τη “Δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς”.

ΣΧΟΛΙO

Έντονη κριτική ασκήθηκε στους διοργανωτές κυρίως από αμερικανικά Μέσα για την απουσία στο διαγωνιστικό τμήμα γυναικών σκηνοθετών, αν αναλογιστεί κανείς τη δυναμική τους παρουσία το 2010 με 4 συμμετοχές.

ΕΝΑ ΚΑΠΟΙΟ ΒΛΕΜΜΑ

Σ’ αυτό το πειραματικό κομμάτι του φεστιβάλ, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής ορίστηκε ο βρετανός ηθοποιός Τιμ Ροθ. Από τις 20 ταινίες αυτού του τμήματος ξεχωρίζουμε το “Elefante Blanco” του Αργεντίνου Πάμπλο Τραπέρο, με διανομή και στη χώρα μας. Ο Τραπέρο συμμετέχει επίσης σε μια συλλογική δουλειά άλλων έξι συναδέλφων του, μεταξύ αυτών και ο Μπενίσιο Ντελ Τόρο, με τίτλο “7 Dias en la Habana”. Αξίζει ν’ αναφέρουμε την συμμετοχή στο τμήμα αυτό και του γιου του Ντέιβιντ Κρόνεμπεργκ, Μπράντον, με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει ειδικές προβολές, ταινίες εκτός συναγωνισμού ανάμεσα σ’ αυτές και η καινούργια παραγωγή του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι καθώς και τρία καταπληκτικά masterclass.

Δυστυχώς, η χώρα μας δεν έχει για τρίτη συνεχή χρονιά εκπρόσωπο στα βασικά τμήματα. Τελευταία φορά ήταν η παρουσία του Γιώργου Λάνθιμου το 2009 με τον βραβευμένο “Κυνόδοντα”.